Tarih Bilimi Nedir 9

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yerı nöbet, bu olaylarla ilgili bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya âdemoğlu-dışı farkı gözetmeksizin, arsa ve çağ aralığının kestirildiği bir geçmiş çağ dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, herhangi bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her sahaın esbakini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki nazire konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara ait bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları kaynak önüne hileınarak, olanaklı evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir henüz yaşanabilmesi kabil bir mümkünlık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki eş önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, selen alıntı suretiyle fen edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yerı nöbet çok henüz geniş bir fehva gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta anbean tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey değildir.[5]