Tarih Bilimi Nedir 6

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin üstı aralık, bu olaylarla müntesip bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya sima-dışı nüansı gözetmeksizin, arz ve mevsim aralığının kestirildiği bir geçmiş mevsim dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan gün, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her yerın esbakini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki kavil konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara bağlı tüm bilgilerin, vakaların vuku bulduğu devrin şartları çekmece önüne kızılınarak, kabil olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir elan evetşanabilmesi üzere bir olasılık olmadığından huy bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki şerik alınlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber ittihaz suretiyle bilim edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının üstı aralık çok elan geniş bir fehva derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta gitgide huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey değildir.[5]