Tarih Bilimi Nedir 2

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yerı dizi, bu olaylarla alakalı bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya beniâdem-dışı başkalıkı gözetmeksizin, mevki ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, saika-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, herhangi bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her meydanın geçmişini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi lafız konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara ilişikli bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları nazar önüne kırmızıınarak, muhtemel evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan olayların bir daha evetşanabilmesi üzere bir mümkünlık olmadığından natür bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki müşterek önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, selen derç aracılığıyla fen edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının yerı dizi çok daha geniş bir mazmun dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta giderek natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey değildir.[5]