Tarih Bilimi Nedir 12

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yüzı saf, bu olaylarla müteallik bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut beşer-dışı ayırtı gözetmeksizin, arazi ve mevsim aralığının kestirildiği bir geçmiş mevsim dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, herhangi bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her vadiın maziini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii kelam konusu başüstüneğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara bağlı tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları göz önüne düzenınarak, kabil başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan olayların bir henüz yaşanabilmesi kadar bir olasılık olmadığından natür bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki müşterek karşılığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (manaı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda alıntı yoluyla marifet edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının yüzı saf çok henüz geniş bir mana dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca yavaş yavaş natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden özge bir şey bileğildir.[5]