Tarih Bilimi Nedir 1

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin huzurı nöbet, bu olaylarla ilişkin bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya insan-dışı farkı gözetmeksizin, belde ve ahit aralığının kestirildiği bir geçmiş ahit dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, herhangi bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her sahaın güzeşteini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei kavil konusu olduğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilişikli bütün bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları görüş önüne kırmızıınarak, olası olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir daha yaşanabilmesi üzere bir mümkünlık olmadığından huy bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki eş kontralığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sava alma yoluyla marifet edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının huzurı nöbet çok daha geniş bir mazmun içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca anbean huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey bileğildir.[5]